የብሔርተኝነት ሰለቦች

 ቭላዲሚር ፑቲን እንዳሉት የብሄር ማንነት ሊቀያየር ይችላል። ይህ በሰው ልጅ ታሪክ የተለመደ እና ተፈጥሮአዊ ነገር ነው። የማንም የብሄር ማንነት፤ አዲስ ወይንም ግልገል የብሄር ማንነትም ሊከበር ይገባዋል። ቭላዲሚር ቭላዲሚሮቪች ይንን ያሉት የዩክሬን የብሄር ማንነት በአንጻሩ አዲስ (ወደ 150 ዓመት) ቢሆንም መከበር አለበት፤ በግድ ሩሲያዊ ሁኑ ማለት የለባቸውም ነው።

የዩክሬን ብሔርተኝነት የተጀመረው በ19ኛው ክፍለዘመን ነው የዘመናዊ ብሔርተኝነት ርእዮት አለም አውሮፓን ማቀጣጠል ሲጀምር። በዚህ የቃጠሎ ዘመን ስለተወለደ ብሔርተኝነቱ በአደገኛ መንገድ (trajectory) ጉዞውን ጀመረ። 

ማንኛውም ብሔርተኝነት እነዚህን ባህሪዎች አሉት 1) ጠላት (ጥላቻ) 2) ተረት (myth) 3) ሁሉ ገዥነት (ብሔሩ ከሁሉም ነገር ከሃይማኖቱም በላይ ነው ወይንም ጣኦት ነው)። ለምሳሌ ዘመናዊ (በጃንሆይ ዘመን የተወለደው) የኢትዮጵያ ብሔርተኝነት የጠላቱ መስፈርት በአደዋ ጣልያን ነበር የተሟላው። ተረታችን እስከ ህንድ አገር ገዝተን ነበር ይሚለው ነበር (የዛሬው ግዛት ተገቢ ነው ለማለት)። ሁሉ ገዥነትን በ«አገር የግል፤ ሃይማኖት የጋራ» የሚለው አባባል ተሟላ። ጣልያን የቅርብ ጎረቤት ስላልሆነ፤ ከኢትዮጵያ ጋር ያለው ሽኩቻ እየቀነሰ ስለነበር፤ ኢትዮጵያ እንደገና እስከ ህንድ ልግዛ ስለማትል ጂቡቲንም ስለማትፈልግ፤ የኢትዮጵያ መንግስት ሃይማኖትን ስላልጨቆነ የኢትዮጵያ ብሔርተኝነት በርካታ ችግሮች ቢኖሩትም ጸንፍ የያዘ አልነበረም ብዙ ወደ ከፋ መንገድ አልሄድም ነበር። ግን ...

በአንጻሩ ግን አንዳንድ ብሔርተኝነቶች የብሔርተኝነት ባህሪዎቻቸውን በከፋና ጸንፍ የረገጠ መንገዶች ያሟላሉ። ዩክሬን አንዱ ምሳሌ ነው። በሃያላን ፖላንድና ሩስያ ስለተከበበች አዲሷ ዩክሬንን የሚያራምዱ ፖለቲከኞች የፖላንድና በተለይ የሩሲያን ጥላቻ የዩክሬን ብሔርተኝነት ምሶሶ አደረጉት። ዩክሬን ከሁሉም ጎረቤት ሃብታም ናት ህስቦቿም ስላቭ (slavs) ሳይሆኑ እንደ ናዚ ጀርማን ፍጹም አርያን (Aryan)  ናቸው ተባለ። በመጨረሻ የሀገሪቷ ስፋት የተለያዩ ህዝቦች፤ ሀንጋሪያኖች፤ ሮሜኒያኖች፤ ፖሊሾች፤ ሩስያኖች፤ ያሉበትን ያጠቃልላል ተባለ።

በነዚህ የዩክሬን ብሔርተኝነት ልሂቃን ጸንፈኛ አቋም ምክንያት ከ19ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ዩክሬን የጸንፈኝነትና ጦርነት ቀጠና ሆናለች። የዩክሬን ብሔርተኞች አንዴ ፖሊሾችን፤ አንዴ ሮሜኒያኖችን፤ አንዴ ይህዶችን፤ እንዴ ሩስያዊዎችን ለማጥፋት ሲዠምቱ 150 አመት አሳልፈዋል። የጽንፈኝነት መጠናቸው የሚገልጸው በሁለተኛ የአለም ጦርነት ከናዚ ጀርማን ጋር ወግነው ከጀርመኖቹም በላይ ክፋትና ግድያ መፈጸማቸው ነው። የዩክሬን የፖለቲካ የገዥ መደብ ይሁን ሁሉ ያደረገው በብሔርተኝነት እጅግ ተጠምቆና ሰክሮ ሰባዊነት ሙሉበሙሉ ስለጠፋበት ነው።

የዩክሬን ህዝብ ያሳዝናል። ልሂቃኖቻቸው ማንነታቸውን በጸንፈኝነት እና ክፋት መሰረቱት እና ህዝባቸውን የክፋት ማንነት እስረኛ አደረጉት። ልሂቃኑ ህዝቡ ላይ ከጎረቤቶቹ ጋር በሰላም መኖር የሚችል ህዝብን ከጎረቤቱ ጋር የሚስማማ፤ ጠላት የሌለው፤ ዩክሬን ጣኦቱ ያልሆነ፤ ዩክሬናዊ አይደለም የሚለውን ትርክት ጫኑ በት። እጅግ ያሳዝናል።

ኢትዮጵያውስጥም ይህ አይነት ጸንፈኛ ዘመናዊ ብሔርተኝነት አይተናል ባለፉት 50 አመታት። የህወሓት ብሔርተኝነት አንዱ ግልጽ ምሳሌ ነው። አማራ ጠላት ነው፤ ወርቃማ ዘር ነን፤ ክርስትናም ሙስሊምነትም ከትግሬነት በታች ናቸው፤ ትግሬነት ብቸኛ እምነት/ጣኦት ነው። ይህ የህወሓት የትግራይ ብሔርተኝነት አማራን ብቻ ሳይሆን ኤርትርንም፤ ኦሮሞንም በተለያዩ ወቅቶች ፍጹም ጠላት ብሎ ሰይሟል! ታላቋን ትግራይ በራይ ደረጃ አስቀምጦ ለማስፈጸም ጦርነት አውጇል። ሚስኪን የትግራይን ህዝብ በዚህ ክፉ ርእዮት አለም አፍኖ አስክሮ ገድሎታል። እጅግ ያሳዝናል። 

በኦሮሞ ብሔርተኝነትም እንደዚህ አይነት ጸንፈኛ ባህሪዎች ይታያል። ጠላት፤ አማራ። (አማራ ቢያንስ ለ32 አመት ግን ለ46 አመትም ማለት ይቻላል ስልጣን ይዞ አያውቅም ለስልጣን ታግሎም አያውቅም!)። ተረት፤ ኦሮሙማ (ኦሮሙማ የጥነትና ባህላዊ ሳይሆን ልሂቃን በዘመናዊ መንገድ manufacture ያደረጉት ብሔርተኝነት ነው "Being and Becoming Oromo" )። ሁሉ ገዥነቱ ደግሞ በሃይማኖት ላይ የሚያደርገው ዘመቻ ያሳያል፤ ኦርቶዶክስም ሙስሊምም ኦሮሞ ኦሮሙማ ከሃይማኖቱ በላይ መሆን አለበት ነው። ቄስ/ሼክ ትዛዙን ከኦሮሞ ብሔርተኛ ፖለቲከኛ ነው መቀበል ያለበት!

በመርህ ደረጃ የኦሮሞ ማንነት ተደፋፍኖ ነበር፤ ጭቆና ነበር፤ ማለት ይቻላል። ግልጽ ነው። የኦሮሞ ህዝብ እንደማንኛውም ህዝብ ማንነቱ መከበር አለብት ብቻ ሳይሆን ማንነቱን ለጎረቤቱ ማካፋል አለበት ማለት ይቻላል። ይህ ተፈጥሯዊ ነው ጤናማም ነው። ግን እነዚህ ትክክለኛ፤ ሰላማዊ እና ጤናማ መርህዎች በዘመናዊ ጸንፈኛ ብሔርተኝነት ተጠልፈዋል። የኦሮሞ ጸንፈኛ ልሂቃን ህዝቡን አስሮ ወይ ከኛ ጋር ነህ ወይንም ኦሮሞ አይደለህም ብለውት እጅግ እየጎዱት ነው።

ዘመናው ብሔርተኝነት አደገኛ ነው በቀላሉ ወደ ጽንፈኝነት ማየል ስለሚችል። ይህን recognize ማድረግ አለብን። የልሂቃን ሚና ከባድ እንደሆነ መረዳት አለብን። የሚመጣውን ጸንፈኝነት እንዴት መቅረፍ እንደሚቻልም ማጥናት አለብን። ግን ጸንፈኛ ብሔርተኝነት በጸንፈኛ ብሔርተኝነት አይሸነፍም። Scorthed earth እንደ ማሸነፍ ካልተቆጠረ! ዘዴና ብልህነት ይጠይቃል።

ቅራኔአችሁን እንፍታላችሁ!

በተለይ ከ1997 ከቅንጅት ዘመን በኋላ ምእራባውያን ማለትም መንግስታት፤ ኤንጂኦዎች፤ ወዘተ ኢትዮጵያዊያን የግትርነት እና የቅራኔ ማባባስ ባህል አላቸው ብለው ያወሩ ነበር። በአንጻሩ እኛ ምእራባውያን በጠቅላላ የፖለቲካ ስልጣኔ በተለይም በቅራኔ መፍታት conflict resolution ጎበዝ ስለሆንን እናንተን ኢትዮጵያውያን እናስተምራችሁ አሉ። በርካታ ስብሰባዎች ትምሕርቶች በብዙ ገንዘብ ወጪ ተካሄዱ። ውጤቱ....

(በነገራችን ላይ እኔም በግሌ ይህ ባህላዊ ችግር አለን ብዬ አምኜ የፈረንጆቹን እርዳታ እንጠቀም ከሚሉት አንዱ ነበርኩኝ።)

ባህል ውስብስብ ነገር ነው። የእገሌ ባህል እንዲህ ነው የእገሌ ባህል እንዲያ ነው በደፈናው ማለት አይቻልም። ሁኔታዎች ሁሉንም ግለሰብም ቡድኖችንም ይቀይራል። እንሆ እነዚህ የቅራኔ መፍታት ባለሙያዎች ምእራባውያን ዛሬ ትክክለኛ ግትርነት ምን እንደሆነ እያሳዩን ነው። በከንቱ ዓለምን ንዩክሊየር ጦርነት ጫፍ ላይ አድርሰዋልና!

እኛ ኢትዮጵያውያን ወዲህ ወድያ ከማየት እራሳችንን ከምእራባውያን ይሁን ከምስራቃውያን ከማነጻጸር ወደ ራሳችን ተመልክተን በራሳችን እሴቶች ተጠቅመን እራሳችን ላይ ብንሰራ ይበጃል። ከሌሎች ጥሩ ነገር መማር ጥሩ ነው ተፈጥርዋዊም ነው። ግን ብዙ ጊዜ ይህ ከጥሩ ነገር መማር አልፎ ወደ ማነጻጸር ይሻገራል እና ሁለት «ኮምፕሌክሶች» ያሳድራል፤ 1) ሌሎች በደፈናው ይበልጡናል ብሎ ማሰብ 2) የራስን እሴቶችን አለማየት። እና ማነጻጸር አደገኛ ልምድ ይሆናል ከእውነታ እንድንርቅ ያደርገናል። ስለዚህ ብዙ ግራ ከኝ ሳንመለከት ችግራችንን በራሳችን በቂ የሆኑ እሴቶች መፍታት ጥሩ አካሄድ ይመስለኛል።

ስለ አማራ ብሔርተኝነት እንሟገት፤ በቅንነት!

ይህን አስመልክቶ መቼ ነው ለህዝብ ይፋ የሆኑ ውይይቶች የሚካሄዱት? ለአምራ ፖለቲካ ጤንነት ግልጽ ውይይት አስፈላጊ ይመስለኛል።

እኔ እንደሚገባኝ የአማራ ብሔርተኞች መሰረታዊ ችግር በእውነታ (reality) ሳይሆን በህልም/ቅዠት  የተመሰረተ ነው። የአማራ ብሔርተኝነት ህልም እንዲህ ነው፤ 

እነ አሳምነው ጽጌ (ነፍሱን ይማር) ወይንም ዛሬ እነ ዘመነ ካሴ በአማራ ብሔርተኝነት ፖለቲካ ተጠቅመው 1) ወልቃይት/ራያን ይመልሱ ነበር 2) ቤኒሻንጉል፤ ወለጋ፤ አዲስ አበባ ወዘተ ያለውን አማራ ይጠብቅ ነበር 3) ፌደራል መንግስት ላይ ከባድ ትጽእኖ ያሳድሩ ነበር 4) አማራ ክልልን ያጎለብቱ ነበር 5) ሀገ መንግስቱን ያስቀይሩ ነበር።

ይህ ከእውነታ እጅግ የራቀ እንደሆነ ግልጽ ነው። ለ50 ዓመት ተደራጅቶ የማያውቅ አማራ በአንድ ሁለት ዓመት ተደራጅቶ ህወሓትን፤ ኦነግን፤ ፌደራል መንግስትን፤ ሱዳንን፤ ምእራባውያንን፤ ግብጽን ሁሉ ሊገጥም ይችላል ብሎ ማሰብ ቅዠት ነው። ሆኖም ስሜተን ስለሚቀሰቅስ እና ተከታይን ስለሚያበዛ የፖለቲካ ነጋዴዎች ይህንን ቅዠት በመሸጥ ለስልጣን ይጠቀሙበታል።

የአማራ ህዝብን ህልውና የሚጠብቅ በእውነታ ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ አካሄድ ነው። ይህም ህዝቡን በኢትዮጵያዊነት ማደራጀት ነው። ይህ አካሄድ የሚገነዘበው እውነታ ይህ ነው፤ የአማራ ትቅም የሚጠበቀው የመአከላዊ መንግስቱ በአግባቡ ከጠነከረ ነው። በተቃራኔው መአከላዊ መንግስቱ ከደከመ እና የጎሳ ፖለቲከኞቹ ከጠነከሩ አማራ ይጎዳል። ምክንያቱም 1) አማራ በዬ ክልል ተበትኗል እና 2) አማራው ከሌሎች ጎሳዎች የሚለየው ከባድ የትርክት ስራ ተሰርቶበት ጎሰኞቹ የአማራ ጥላቻን የፖለቲካ ንግድ አድርገውታል 3) አማራ በርካታ ታሪካዊ ጠላቶች አሉት። በዚህ ምክንያት የአማራ ህልውና ከመአከላዊ መንግስት ህልውና ጋር የተሳሰረ ነው። ኢትዮጵያዊነት የግዱ ነው።

«ኢትዮጵያዊነትን ሞክረን አልሆንም» የሚሉ አሉ። ይህ አስተያየት የሚመነጨው ከታሪክ አረዳዳት ስህተት ነው። በኃይለ ሥላሴ አገዛዝ ኢትዮጵያዊነት (እንደ nation state) ገና እየተገነባ ነበር። በደምብ ሳይጠነክር እራሱ የኢትዮጵያዊነት ጎራው (በዚህ ውስጥ አማራው ሙሉ በሙሉ የተካተተበት ነበር) ተከፋፈለ እራሱ ላይ አብዮት አስነሳ። የኢትዮጵያዊነት ጎራው ገና ያልተገነባን ኢትዮጵያዊነትን አደከመ ማለት ነው። ደርግ ደግሞ አባባሰው። አብዮቱን ሲያፋፍም የኢትዮጵያዊነት የፖለቲካ ጎራውን (እራሱንም ጨምሮ) ይበልጥ አድክሞ የኃይል ሚዛኑ ተቅላላ ወደ ጎሰኞቹ ጎራ እንዲያመዝን አደረገ። መጨረሻ ላይ ስልጣንን ለጎሰኞቹ አስረከበ። ጎሰኞቹ ሲያሸንፉ አማራ መጎዳት ጀመረ።

ይህ ታክሪክ በግልጽ የሚያስተምረን የአማራ ህዝብ ህልውና ከኢትዮጵያዊነት የተሳሰረ መሆኑ ነው። ለዚህ ነው ለአማራ ህዝብ ኢትዮጵያዊነት የግድ ነው ያልኩት።

የግድ እንደሆነ ካመንን ቀጥሎ ጥያቄ እንዴት ነው ኢትዮጵያዊነትን ማጠንከር የምንችለው ነው። አዎን እጅግ ከባድ ስራ ነው። ለዚህም ነው አንዳንዱ አይቻልም ብሎ የሚሸሸው። የጎሳ ፖለቲካ የተፋፋመብት ሀገር ውስት ኢትዮጵያዊነትን ማቀንቀን ከጎሰኞቹ እጥፍ ድርብ ብልህነት እና የፖለቲካ ችሎታ ያስፈልገዋል። በዚህ ምክንያት የአማራ ልሂቃን ማተኮር ያለበት ይህ ከባድ ስራ ላይ ነው። ህዝቡን በቀላሉ ስሜት ውስጥ የሚከተው ግን መጨረሻ ላይ ገደል የሚከተው ቀላል ፖለቲካን ትቶ ወደ ከባዱ ግን የግድ የሆነ ኢትዮጵያዊነት ስራ መግባት አለበት። 

የዐቢይ አህመድ መንግስትን መደገፍ እና ውስጡ ሆኖ መስራት አንዱ የዚህ ስራ ስትራቴጂ ነው። መአከላዊ መንግስቱ መጠንከር አለበት። ሀገረ መንግስቱ (nation state) መጠንከር አለበት የጎሰኞቹ ጎራም ይሁን የውጭ ጠላቶችም በቀላሉ ሊያጠቁ እንዳይችሉ። ስለዚህ መንግስት ምንም ችግሮች ቢኖሩት ለምጉዳት ይበልጥ ለማፍረስ መስራት የለብንም። መንግስትን መገንባት ነው ያለብን በተቻለ ቁጥር በኛ ፍላጎት። ይህ ስትራቴጂ የአማራ ህዝብን ይበጃል ብቻ ሳይሆን ለህልውናው የግድ ነው።

ሁለተኛ ስትራቲጂ ከሌሎች የኢትዮጵያ ህዝቦች ጋር መግባባት የግድ ነው ኢትዮጵያዊነትን ለማጠንከርና ሀገር መንግስቱንም ለማጠንከር። ሰጦ ገብ መቻል አለብን። በሶፍት ፓወር (መገናኛ ብዙሃን በመቋቋም፤ ቋንቋ በመማር፤ ወዘተ) ሌሎች ብሄረሰቦች ላይ መልካም ተጸኖ ማድረግ መቻል አለብን። ጎሰኞቹ አማራን በአማርኛ ሚዲያዎቹ እንደሰበኩ ነው አማራው ግን ወደነሱ ጎራ አይገባም! ይህ መቀልበስ አለበት። በታሪክ ቁርሾዎች በግልጽ መነጋገር እና መስማማት ያስፈልጋል።  

Defensive መሆን አያስፈልግም። ለኢትዮጵያዊነት ተብሎ የሌሎችን ምልከታ በትህትና መቀበል አለብን። በነዚህ አካሄዶች የአማራ ልሂቃን እና ህዝብ ከሌሎች ህዝቦች ጋር በተለይም ከለዘብተኞች ጋር ትብቅ ትስስር እንዲኖረን መስራት የግድ ነው።

ኢትዮጵያዊነት ከባድ ስራ እንደሆነ እንደሚሆን ግልጽ ነው። ግን ለአማራ ህዝብ የግድ ነው። ሌላ አማራጭ የለውም ታሪክ ይህንን ነው ያዘጋጀለት። ስለዚህ ወደ ስራ መግባት ነው እንጂ ስራን ሸሽቶ ወደ «የእጽ ፖለቲካ» የሆነው የአማራ ብሔርተኝነት መግባት የአማራ ህዝብ ሞት ንወ የሚሆነው።

FUD

 Written February 2022

አንድ የፕሮፓጋንዳ ዘዴ Fear Uncertainty Doubt (FUD) ይባላል። የዚህ ዘዴ አላማ አንድ ህብረተሰብ በፍርሀት፤ በአለማረጋጋትና በጥርጣሬ መንፈስ እንዲሞላ ነው። የአንድ ህብረተሰብን ስነ ልቦና በዚህ መንፈስ ከተሞላ የገዛ ራሱን ሸባና አቅመ ቢስ ያደርጋል። ከዛ በቀላሉ ይገዛል።

በተለይ ከነጭና ቆይ ሽብር በሗላ በኢትዮጵያዊነት የሚያምነው ህብረተሰብ ስነ ልቦናው በፍርሀትና ጨለምተኝነት ተሞላ። ፖለቲካ ኮሬንቲ ነው ብሎ ከምንም አይነት መተባበርና መደራጀት ሸሸ። እንኳን በዘዴና በብልህነት በየዋሕነትም ለደህንነቱ መታገል አቃተው።

የዚህ ህብረተሰብ ጠላቶች ይህ ስነ ልቦናው ገብቷቸው ህብረተሰቡን በቀላሉ ለመግዛት FUD ፕሮፖጋንዳን ተጠቀሙ። ወደ ፍርሀት፤ አለመረጋጋትና ጥርጣሬ ያመዘነ ህዝብን ትንሽ ገፋ ካርግነው ወጥመድ ውስጥ ገብቶ ይቀራል ብለው አበቡ እንዳሉትም ሆነ።

የ FUD ዘዴ ቀልጣፋነት ዋናው ምክነያት የመቀጣጠል ባህሪው ነው። እንደ ቫይረስ ይሰራል። ይህ ማለት አንዴ ህብረተሰቡን ፍረሀት፤ አለሚጋጋትና ጥርጣሬን ካሳቀፍነው ህብረተሰቡ እራሱ እርስ በርሱ ፕሮፖጋንዳውን ያሰራጭል! የጠላት ስራ ይቀላል።

ባለፈው 30 ዓመት ዛሬም ይህ ነው በኢትዮጵያዊነት ጎራው ሲከሰት የታየው። ባለው በነባራዊው ሁኔታ ደስተኛ ያልሆኑት ንግግራቸው መልእክቶቻቸው አሉታዊ ናቸው። ከሌ እየጎዳን ነው፤ ከሀዲ ነው፤ እነሱ እየመጡብን ነው፤ ደህና ሰው የለም፤ አለቀልን ፤ ወዘተ። እነዚህ መልእክቶች የጠላትን የFUD ፕሮፓጋንዳ የሚያስፈጽሙ ናቸው። ህዝብን በቀላሉ እንዲገዛ የሚያደርጉ ናቸው።

ህብረተሰቡ ለራሱ ሰላም እንዲቆምና እንዲታገል የሚፈልጉ የFUD ተቃራኒ መልእክቶችን ነው ማስተላለፍ የለባቸው።

ቀጥታ ምሳሌ ልሰጣችሁ። ብልጽግና አማራንና ኢትዮጵያን አደጋ ላይ እየጣላት ነው ብለው የሚያምኑት ዛሬ ምንድነው የፕሮፖጋንዳ መልእክቶቻቸው ምንድ ነው መሆን ያለበት? ዛሬ ከሞላ ጎደል 100% መልእክቶቻቸው አሉታዊ ነወ፤ ባጭሩ "ብልጽግና የጠፋናል" ነው። የFUD መልእክት ነው ህዝቡ ተስፋ ቆርጦ ወደ ተግባር እንዳይሄድ ያደርገዋል። በተዋራኒው 100% መልእክቱ መሆን ያለበት ህብረት ፍጠር፤ ተደራጀ፤ እርስ በርስ ተዋወቅ፤ አንድ ሁን፤ ተዘጋጅ፤ ወዘተ። ይህ መልእክት የህዝቡን ስነ ልቦና ከተጽእኖ ተደራጊ ወደ ተግባረኛ ይቀይረዋል። ቤቱ ቁጭ ብሎ ከሚያዝን ወደ ራስ ማዳን ስራ እንዲገባ ይገፋፈዋል። ይህ ነው የሚፈለገው።

በግሌ መንግስት በጎብዝም ባይረባም በኢትዮጵያዊነት የሚያምነው ህብረተሰብ ወደ ስራ ካልገባና ካልተደራጀ ከባድ ጉዞ ነው የሚሆነው። በFUD የተጠመደ ህዝብ ለራሱ አደጋ ነው።

የኩርፍያ ፖለቲካ

«እነ ስብሐት ነጋ ከተፈቱ ጀምሮ የአዲስ አበባ ህዝብ በዐቢይ ላይ አክሩፏል። ሮንድ ማድረርም አቆመ» ተባልኩኝ።

ይህ የፖለቲካችንን መሰረታዊ ችግር ያሚገልጽ አባባል ነው። ህዝቡ ማድረግ የነበረበት፤

1. ተቃውሞውን በሚገባው መግለጽ መንግስት እንዲሰማ እና እንዲገባው

2. እንደዚህ አይነት ነገር እንዳይደገም የመንግስት ስራተኞች፤ ህዝብ ወኪሎች፤ መሪዎችን መወትወት

ይህን ከማድረግ ፋንታ ህዝቡ ምን አደረገ፤

1. መንግስትን በሚያዳክም መልኩ እና ጠላትን በሚያጎለብት መልኩ መንግስትን ተቸ!

2. አክሩፎ እንደ ህጻን እራሱን የሚጎዳ ድርጊቶች ፈጸመ፤ ለምሳሌ አካባቢውን መጠበቅ ተወ!

ለ45 ዓመት በላይ ፖለቲካ ያቃጠለው ህዝብ እንደዚህ የፖለቲካ ደንቆሮ ይሆናል። የመንግስትን እርምጃ ለመቃወም የራሱን ጥቅም ይጎዳል! አካባቢ መጠበቅ ሮንድ ማድረግ ህዝቡን እጅግ ጠቅሟል። ደህንነትን እና አብሮነትን ጨምሯል። ህዝቡ ለዚህ መስክሯል። ስለዚህ ለራሱ ጥቅም ብሎ እነዚህን ስራዎች መቀጠል ነበረበት። ይህ ሎጂካል ነው። ግን ይህን ከማድረግ መንግስትን አክሩፍያለው ብሎ እራሱን መጉዳት ጀመረ።

ህወሓት ይሁን ሌሎች በቀላል ወሬ በህዝባችን የሚጫወቱት ለዚህ ነው። አህያ የሚሉንም ለዚህ ነው። ፖለቲካ አይገባውም። የራሱን ጥቅም አያውቅም። በቀላሉ ከምነግስት ልናፋታው እንችላለን ነው እነ ህወሓት የሚያስቡት። እንሆ ለ27 ዓመት የገዛነው ደንቆሮ ስለሆነ ነው በይፋ የሚሉት።

ሀገራችን ሰላም እንዲኖራት ይህን ነገራችንን ማሻሻል አለብን። መንግስት እያንዳንዱን የፈለግኩት ነገርን ካላደረገ ይፍረስ የሚለውን የመሃይ አስተሳሰብ እንዲጠፋ ማድረግ አለብን። ቀላል ዘመቻ አይሆንም።

ስደተኛን መቀበድ፤ በጎነት ወይንም ጥቅም

የዋህ ስለሆንን የካናዳ መንግስት የህወሓትን መሪዎች በስደተኝነት ከተቀበለ ካናዳ እንዴት በጎ አገር ነው ብለን እናስባለን። የምዕራባውያን አገራት ፕሮፓጋንዳ በዓስለም ታሪክ አንደኛ መሆኑ የሚመሰክረው እንዴት ለራሳቸው ጥቅም የሚያደርጉትን ነገር እንደ በጎነት አድርገው የማሳየት እና ሌሎችን የማሳመን ችሎታቸው ነው!

አንድ አገር የሌአ እገር የተሰደደ መሪ የሚቀበለው ዋጋ ስለሚያገኝበት ነው። አንድ፤ ብዙ እውቀት እና ችሎታ ያለው ሰው ያገኛል። ይህ ሰው እውቀቱን፤ ሚስጠሮችን፤ ምክሮችን ለአዲስ ባለሟሎቹ ይሰጣል! ሁለት፤ የተቀባይ አገሩን «በጎነት» ፕሮፓጋንዳ ያስመሰክራል።

የህወሓት ያረጁ መሪዎች ለካናዳ ምን ይሰሩለታል ብላችሁ ትጠቅቁ ይሆናል? እኛ የዋሆች ነን እኮ እንደዚህ በአጭሩ የምናስበው። ብልሃት ያላቸው መንግስታት እያንዳንዱን ትንሽ ነገር ዋጋ ይሰጡታል ያጠራቅማሉም። ሁሉም አብሮ ሲደመር ትልቅ ክምችት ይሆናል።

ዓለም እንደዚህ ነው እውነቱ። በዚ በኩል የዋህ ባንሆን ይሻላ።

መልካም አስተዳደር በአማራ ክልል

 እንደሰማሁት ከ2011 ጀምሮ በአማራ ክልል በቀበሌ ደረጃ ህዝቡ የሚያስተዳድረውን የመንግስት ሹማምንቶችን በገምገም እና ካስፈለገ ማጋለጥ ጀመረ። ህዝቡ «መንግስት የህዝብ ተወካይ እና አገልጋይ ነው» ይሚለው መርህ ገብቶት መርህውን በተግባር ማዋል ጀመረ። መልካም አስተዳደር እንዲኖር እኛ እንደ ህዝብ ስራ መስራት አለብን ሃላፊነትም አለብን ብሎ አመነ። ጥሩ ንቃት ነው።

ይህን ተከትሎ ህዝቡ ሙሰኞችን መጠቆም እና ማጋለጥ ጀመረ። ግን እንደሰማሁት መንግስት ሙሰኞቹን ለፍርድ ከማቅረብ ይልቅ ወደ ሌላ ቦታ ወስዶ ሌላ ብዙ ጊዜ የተሻለ ሹመት ሰጣቸው። ህዝቡ ይህንን ተመልክቶ ታዝቦ ተስፋ ቆረጠ። በአስተዳደሩ ሃላፊነት አለብኝ ማለት ተወ እና ወደ ድሮ «አክሩፎ ዝምታ» ገባ። ሙስናው እንደገና ጀመረ።

በዚህ ታሪክ ማን ተጎዳ ብለን ከጠየቅን መልሱ ግልጽ ነው፤ ህዝቡ እና ክልሉ ነው ተጎጂው። መፍትሄ ደግሞ ከተጎጂ ነው መመንጨት ያለበት። መፍትሄው ቀላል ነው። ህዝቡ የኢ-ሙስና ትግሉን መቀታል እና ማጠንከር አለበት። ልሂቃኑ፤ ሚዲያ እና «አንቂው» ደግሞ ትግሉን መደገፍ አለበት። የፍርድ ሂደቱን ተከታትሎ ሙሰኞች የት እንደደረሱ ማጋለጥ እና ተካውሞ ማስነሳት አለበት። ተቃውሞ መንግስት ላይ ሳይሆን ሙሰኞቹ እና የሙሰኞቹ አገልጋዮች ላይ ማነጣጠር አለበት። «መንግስትን ስለምንደግግ ከነዚህ መንግስትን የማይወክሉ ሙሰኞች ልናጸዳው ይገባል» አይነት የስራ መፈክር (mission) ሊኖረው ይገባል።

ለአንድ ህብረተሰብ ጥንካሬ መልካም አስተዳደር ቁልፍ ነው። መተማመን ቁልፍ ነው። አንድነት ቁልፍ ነው። አለነዚህ ህዝቡ የተበታተነ እና ግለኛ ይሆናል ለጠላቶች ተጋላጭ ይሆናል። 

የአማራ ልሂቃን በዚህ ዋና ጉዳይ ላይ በሙሉ አቅሙ ቢሳተፍ እራሱንም ህዝቡንም ይጠቅማል። ሌሎች የማይጥቅሙ የሚጎዱ አጄንዳዎችን ትተን።

Not Yet In a Position Of Strength...

 ያለፈው ዓመት ታሪካችን መረጃዎቻችን የሚገልጹልን ነገር ይህን ነው፤ የኢትዮጵያ መንግስትና ህዝብ ገና ደካማ ነው እጅግ በጣም መጎልበት አለበት። በሁሉም ዘርፍ፤ ደህንነት፤ መከላከያ፤ አስተዳደር፤ ንቃተ ህሊና፤ አንድነት፤ ትብብር፤ መተማመን፤ ወዘተ። 

እያንዳንዱ መዋቅር፤ እያንዳንዱ ግለሰብ መድረስ ካለበት ደረጀ በታች ነው። አልፎ ተርፎ በርካታ ከሃዲ fifth column ዎች አሉን በተለይ «በተማረው» ክፍል። ለዚህ ነው ትንሿ ህወሓት 100 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ያላትን ሀገር ከባድ አደጋ ላይ የጣለችው። በድክመቶቻችን ምክንያት ነው።

ባለፈው አንድ ዓመት እጥፍ ድርብ እንደተሻሻልን አልዘነጋሁም። ሁላችንም ለውጡን አይተናል። ግን ጉዞው ገና መጀመሩ ነው። ረዥም ከባድ መንገድ ይቀረናል ጠንክረን ለኛም ለአካባቢአችንም ዘላቂ ሰላም ልናመጣ የምንችልበት ቁመና ላይ እስክንደርስ።

ስለዚህ የመንግስትም የህዝብም ዋና ትኩረትና ስራ ጠንካራ ለመሆን ስራ መስራት ላይ ነው። ሁሉም ሌሎች ጉዳዮች ከዚህ ዋና ግብ በታች መሆን አለባቸው። 

የሃላፊነት ፖለቲካ

የታወቀው የመካከለኛ ምስራቅ ታሪክ ምሁር በርናርድ ልዊስ  የአረብ ፖለቲካ ባህል ድክመትን ለመተቸት እንዲህ ብሎ ነበር፤

“When people realize things are going wrong, there are two questions they can ask......One is, ‘What did we do wrong?’ and the other is, ‘Who did this to us?’ The latter leads to conspiracy theories and paranoia. The first question leads to another line of thinking: ‘How do we put it right?’”

ትርጉም፤ «ህዝብ ነገሮች እየተበላሹ እንደሆነ ሲገነዘብ ሁለት አይነት ጥያቄዎችን መጠየቅ ይችላሉ፤ አንዱ «ምን ተሳስተን ነው?» ነው፤ ሌላው ጥያቄ «ማን ነው እንደዚህ ያደረገን ነው?» የመጨረሻው አይነት ጥያቄ ወደ ሴራ፤ ፍረሃትና ጥርጣሬ ይመራል። የመጀመርያው ጥያቄ ግን «እንዴት ነው ነገሮችን የምናስተካከለው» ወደሚለው ይመራል።

የዚህ አባባል ትርጉም ባጭሩ እንዲህ ነው፤ ችግርህን ሙሉበሙሉ የጠላቴ ጥፋት ነው ካልክ ለጠላት ያጋለጡህን የራስህን ድክመቶች አታምንም አታርምም። ጠላትን በቀጥታ በማጥፋት ላይ ብቻ ታተኩራለህ፤ ካቃተህ ተስፋ ትቆርጣለህ።

ምሳሌ፤ ህወሓት ስልጣን ከያዘ ጀምሮ ተቃዋሚዎች መደራጀት ሳይችሉ፤ ገንዘብና አቅም መሰብሰብ ሳይችሉ፤ ምንም አይነት የተደራጀ የህዝብ ድጋፍ መሰብሰብ ሳይችሉ እነዚህ መሰረታዊ የህልውና ችግራቸውን ከማረም ይልቅ ያላቸውን ጊዜና አቅም ህወሓትን በመኮነን ብቻ አባከኑ። በዚህ ምክንያት ተቃዋሚዎቹ ህወሓትን ሊጎዱት አልቻልም። መጨረሻ ላይ ህወሓት የፈረሰው በራሱ ያጠመደው የጎሳ ብሄረተኝነት አደጋ ነው። 

ዛሬም የኢትዮጵያዊነት የፖለቲካ ጎራ ተመሳሳይ ስህተት ላይ ይመስለኛል። ችግራችን ሁሉ የህወሓት ጥፋት ነው እያለ የራሱን ችግር እንኳን ለመፍታት ለማመንም ዝግጁ አይመስለኝም። ለምንድነው ህወሓት እንደዚህ ጠንክሮ የሚቀናቀነን? ለምንድነው መጀመሪያውኑ ህወሓት ሊገዛን የቻለው? ህወሓት ከየት ነው የመጣው? እነዚህ ጥያቄዎች ጥይቀን በትክክል ብንመልስ የራሳችንን ድክመቶች አይተን አርመን ህወሓትን በተሻለ ደረጃ መግጠም እንችላለን። ግን አላደረግነውም። በራሳችን ላይ ግምገማ አላደረግንም። ስህተቶቻችንን አላመንም። አላረምንም። በዚህ ምክንያት አላስፈላጊ ዋጋ እየከፈልን ነው።

መሆን የነበረበት እራሳችንን በዚህ መንገድ መገምገም ነበር፤ 1) ማርክሲስት ሆነን እርስ በርስ በመጣላታችንና ሀገሪቷን በማድከማችን እራሳችን ነን ህወሓትን የፈጠርነው ወይንም እንዲፈጠር ሜዳውን ያዘጋጀነው፤ 2) ሀውሓት ለረጅም ዓመታት የገዛን ምክንያት እኛ ቁጥራችን እጅግ አብላጫ ቢሆንም አብሮ መስራትና መደራጀት ስላቻልን ነው፤ 3) ዛሬም የህወሓትን ጦርነት በአጭሩ መጨረስ ያልቻልንበት ምክንያት አንድ ሆነን ተማምነን ተናበን መስራት ስላልቻልን ነው።

እራሳችንን በዚህ መንገድ ከገመገምን የችግሩ መፍትሄን አገኘን ማለት ነው። የፈረንጅ ጸረ ኢትዮጵያ የሆነ እንደ ማርክሲዝም አይነት ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ጎጂ እንደሆነ ተረድተን ከዛ አይነት አስተሳሰቦች እራሳችንን እናርቃለን። መተባበርና አንድ መሆን የግድ እንደሆነ ተረድተን ጥርጣሬ፤ መጠላለፍ፤ ምቀኝነት፤ ትእቢት ወዘተን አስወግደን በአንድነት እንሰራለን። እርስ በርስ ያሉንን ትናንሽ ልዩነቶች እንቅፋት እንዳይሆኑን ለትክክለኛው ጊዜ ና መድረክ ትተናቸው በአንድነት እንሰራለን። ለህወሓት ጥቃት ያጋለጡንን መሰረታዊ ችግሮቻችንን አርመን እንገኛለን። ይህንን ካደረግን ጠላትን በቀላሉ እናስወግዳለን።

ከንቱ መከፋፈልን ቀንሰናል፤ አሁን እናጥፋው

ሁላችንም የምናውቀው የድሮ ከንቱ መከፋፈል ባህሪአችን እየቀነሰ እያየነው ነው። የከንቱ እርስ በርስ መጣላትና መከፋፈል ባህሪአችን አደጋ ላይ እንደጣለን እና ከምድር እንድንጠፋ ጫፍ እንዳደረሰን እየገባን ነው። ህወሓትም በዚህ ምክነያት አናሳና ትንሽ ሆኖ እንደገዛን ገብቶን እያመንን ነው። 

መቼስ የመንቃታችን አንዱ ምክነያት ያየነው አደጋና የጦርነት ውጤት ቢሆንም መንቃታችን ጥሩ ነው። ግን በፍጹም መዘናጋት የለብንም። የከንቱ መከፋፈል ባህሪአችን ከውስጣችን ጨርሶ እስኪጠፋ ተግተን መታገል አለብን። አማራጭ እንደሌለን ከልባችን ማመን አለብን። 

አንዱ ማድረግ ያለብን ነገር አንድነትን ዋና መግባር ማድረግ ነው። ከእውነት፤ ጽናት፤ ታማኝነት ወዘተ እኩል የሆነ መግባር መሆን አለበት። ትቢትና አውቃለሁ ባይነትን ነውር ማድረግ። ውሳኔዎችን በጋራ አድርጎ በጋራ መቀበልን ዋና መግባር ማድረግ። የክፍፍልንና እርስ በርስ መጣላትን፤ የጋራ ውሳኔን አለማክበርን ነውር ማድረግ። የህልውና ጉዳይ ነው።

Brief Note: Ethiopian Elites and the West

Ethiopia should pursue a rational and credible foreign policy. It should rationally, not emotionally and out of revenge, re-assess its relationship with the West and engage in cooperation where interests align. But it should also credibly punish the West for what it has done. At the same time, Ethiopia should reward allies such as China who stood by it while it was under attack. Ethiopia should completely re-assess its long term geostrategic policy in light of the West's attack on it and in light of current geopolitical realities.

One of the problems Ethiopia will have as it engages in revising its foreign policy is the ideological and emotional attachment of much of its elite with the West. Before and after the Cold War, the West used its soft power, including propaganda, to capture the hearts of elites all around the world. Ethiopia was no exception. The basics of the propaganda was that the West is moral and altruistic - exceptional. It wants the best for all the world. Shocking that we believed such obviously simplistic propaganda, but we did. We developed a dangerous, irrational, emotional attachment to the West.

For the sake of peace and survival, our elite has to rid itself of this emotional irrational perception of the West. All our silly assumptions should be swept away.

Thankfully, today, most of Ethiopia has realised that the West is not any more altruistic or moral than any place else. It can be cruel and nonsensical. Its ideological Messianic complex (neocolonial impulse) can make it extremely dangerous. This realisation has to set firm roots in our psyche. For the sake of our survival and peace in our region, we should never again be so naïve.

Brief Note on Ethiopia and the West: Realism and Credibility

Over the last year or so, we have all seen the West - USA, EU, and some allies - engage openly in unrelenting hybrid warfare against Ethiopia via their proxy, the TPLF rebels. They have made no attempts to hide their intentions, no attempts to equivocate or pretend to be balanced. It has been all out war. If the Ethiopian government wins the war, and it certainly looks that way today, how should Ethiopia manage its relationship with the West.

In my opinion, Ethiopia has to follow the standard geopolitical path of realism. Realism would dictate that Ethiopia has to realistically assess its interests and those of the West, and engage work together with the West where the interests coincide. Just as, for example, Russia or China work closely with the West on many matters. Ethiopia should not, out of emotion and the need for revenge, fail to rationally assess its relationship with the West.

On the other hand, and this, I think, is crucial, Ethiopia has to adhere to the other standard tenet of geopolitics, and that is credibility. The Ethiopian government must favour and reward those allies who stood by Ethiopia in its fight against the TPLF and the West, and it must punish the West for its actions. The details of how this is done are of course to be studied and will evolve, but Ethiopia has to be seen to be able to reciprocate credibly, and to follow through on its rhetoric credibly. 

ምእራቡ ለምን ኢትዮጵያን ኢትዮጵያዊያንን ትንቃለች

የምእራቡ/ አሜሪካ ለኢትዮጵያ ያላቸው አቋም እንደዚህ ፅንፍ የያዛ የሆነው አንዱ መክነያት ለኢትዮጵያ በተለይም ለኢትዮጵያዊነት የፖለቲካ ጎራው ያለቸው መጠን የለሽ ንቀት ነው። ኢትዮጵያ/ ኢትዮጵያዊነት ምንም አቅም የለውም፣ በጣታችን ገፋ ካርግነው ይፈራርሳል የሚል ድምዳሜ ላይ ከደረሱ ቆይተዋል። ይህ ድምዳሜ ላይ የደረሱበት ምክነያቶቹ ባጭሩ ይህን ይመስላሉ፤ 

1. በ1983 የደርግ ጦር ባንዴ መቅለጡ፣ 

2. ህዝቡ ህወሓትን ከሞላ ጎደል በበቂ ሁኔታ አለማታገሉ፣

3. የኢትዮጵያዊነት ጎራው ፖለቲከኖች እርስ በርስ ሲፋጁ ለ30+ ዓመት አቅመ ቢስ ሆነው ሲቆዩ፣ 

4. 8%ን "የወከለው" ህወሓት ሀገሩን በቀላሉ ሲገዛ፣ 

5. የህወሓትና የሻብያ ዲያስፖራ የፖለቲካ ተሳትፎ የኛን በአስር እጥፍ በልጦ ሲገኝ። ለምሳሌ ሲጠየቁ ባንድ ቀን 20 ሚሊዮን ሲያዋጡ የኛ ዲያስፖራ ደግሞ በ27 ዓመት ጠቅላላ ሶስት ሚሊድንም ያላዋጣና ሳይደራጅ መቅረቱ፣

6. "በቅኝ ግዛት ያልወደቀችው ኢትዮጵያ" የስንዴና ስኮላርሺፕ ለማኝ ሆና ስትቀር፣

7. ዛሬም አንዳንድ ኢትዮጵያዊ ነን ባዮች መንግስትን ለማዳከም ይጥራሉ።

ምእራባውያን ይህን ሁሉ አይተው ነው ኢትዮጵያም (አማራውም) ደካማ አቅመ ቢስ ናቸው ብለው የደመደሙት።

በተጨማሪ የምእራቡ የኢትዮጵያ " አዋቂዎች" በኢትዮጵያ (ለነሱ አማራ) ባህል ጠንካራና አስፋሪ ቋንቋ ነው የሚሰራው ብለው በለብለብ ጥናቶቻቸው ደምድመዋል። ለዚህም ነው የአሜሪካ መንግስት መግለጫዎች ባልሰለጠነና ተራ ቋንቋ የተጻፉት።

መእራቡ ኢትዮጵያን እንደሚንቅ ማውቁ ምን ይጠቅመናል? እውነታንና የራስን ሰህተቶችን የላወቀ ስህተቶቹን ይደግማል፣ ችግር ውስጥ ይገባል፣ ሊጠፋም ይችላል። ከላ የተጠቀሱት የተናቅንበት ምክነያቶች ሁሉ እኛ ኢትዮጵያዊያን በራሳችን ላይ የመጣናቸው ችግሮች ናቸው። ከ1968-83 እርስ በርስ ሰንፋጀ እራሳችንን አጠፋንና በሩን ለጠላቶች ከፈትን። እና ህወሓትን ከተራ ሸፈታ ወደ ሀገር ገዥነት አጎለበትን። እኛ ነን ይህን የደረገ ነው፤ ባንከፋፈል ኖሮ የትም አይደርሱም ነበር። ወነኛው መማር ያለብ ትምሕርት ካሁን በሗላ የመከፋፈል ባህሪአችን መጥፋት አለበት። የህልውና ጉዳይ እንደሆነ መረዳት አለብን።

ሁለተኛ መማር ያለን ትምህርት ምን ያህል እራሳችን እንደጎዳንና ገና ጉድጓድ ውስጥ መሆናትን ነው። በጣም ብዙ የዓመታት ስራ እንዳለብን ማወቅ አለብን። ስራው ብዙ ስለሆነም ትእግስት እንደሚያስፈልግን አምነን መንግስትንም እራሳችንንም  መታገስ አለብን።

የቶክስ ማቆም ውሳኔውና የጎሳ ብሔርተኝነት አደጋ

ስሜታዊና በፖለቲካ ያልበሰልን ስለሆንን የትግራይ ህዝብ ከህወሓት ጋር ወግኗል እንላለን። ይህ አመለካከት እጅግ simplistic ነው። በሕብረ ብሔሪዊ ሀገራት የህዝቡ ታማኝነት ከፊል ለሀገሩ ከፍል ለጎሳው/ብሔሩ ነው። ሀገሪቷ ጤናማ (ሰላማዊ) የምትሆነው የህዝቡ ታማኝነት ከጎሳው ይልቅ ወደ ሀገሩ ቢያደላ ነው። ለምን ሲባል የሀገርና የጎሳ ፍላጎትና ጥቅም አልፎ አልፎ ሊለያዩ ይችላሉ። ጎበዝ ፖለቲካኞች ካሉ እነዚህን ልዩነቶች የሳንሳሉና ወደ ሁሉንም የሚጠቅም መንገድ ያመራሉ። ምንም ቢጥሩ ግን አለመስማማት አይቀርም። ስለዚህ ህዝቡ ከጎሳው ይልቅ ሀገሩን የሚያስቀድም ከሆነ፤ ማለት የጎሳ ብሔርተኝነት ስሜት እናሳ ከሆነ፤ በጎሰና በሀገር ያሉት ልዩነቶች በቀላሉ ይፋታሉ። ካልሆነ ግን ሀገሪቷ የግጭት ስፍራ ትሆናለች።

አሁን በትግራይ የምናየው ይህ ነው። ለ57 አመት ለትገራይ ህዝብ የተሰበክለት የጎሳ ብሔርተኝነት ዋጋ እያስከፈለ ነው። ከ 57 አመት በፊት የትግራይ ህዝብ የጎሳ ብሔርተኝነት ስሜት አልነበረውም ማለት አይደለም። ግን ስሜቱ በየጊዜው እየጨመረ ሄደና አሁን ከመጠን በላይ ትግራዊ ጎሳውን ከሀገሩ በደምብ የስቀድማል።

የጎስንነት ስሜት ተቀያያሪ ነው። 69 ዓመት በፊት ኤርትራዊያን ከኢትዮጵያ ጋር እንቀላቀል አሉ። 41 ዓመት በሗላ ከ90% በላይ እንገንጠል አሉ! ፖለቲካ፤ ኤኮኖሚ፤ ግጭት ወዘተ የሰውን ስሜት ይቀይራል። የጎስኝነት ስሜቹን መመለሱ ቀላል አይደለም። ብዙ ጊዜ አይቻልም። 

ሰባት ወር በፊት መንግስት አብዛኛው የትግራይ ህዝብ ልብ የት እንደሆነ መገመት ብቻ ነበር የሚችለው። የጎሳ ብሔርተኝነት ስሜቱ ምን ደረጃ ላይ ነው? ሰላም፤ ፍትህና የኤኮኖሚ እርዳታ ከሰጠነው የሀገሩ ስሜት ከጎሰኝነቱ እንዲያይል ማድረግ ይቻላል ወይ? መሞከሩ ነው የሚያዋጣው ብሎ ወስነ መንግስት። ሞክረና አልቻለም። ወደ ሁለተኛው አማራጭ ዞረ። ብዙ ሰዎች፣ ቤተሰቦች፣ መንዶሮች ዋጋ ይከፈላሉ ልክ እንደ የኤርትራ መገንጠል።

በዚህ ምክንያት በሕብረ ብሔራዊ ሀገራት የጎሳ ብሔርተኝነት እንዳይበዛ መንግስት ሁልጊዜ መጠንቀቅ አለበት። ያለውን የገንዘብ፣ የፖሊሲ፣ የኃይል አቅም በሙሉ ተጠቅም የጎሳ ስሜትና ፍላጎት እንዲከበርና ሀገራዊነት እዲያይል መደረግ አለበት።

የቤተ ክርስቲያን ሚና በፖለቲካ - ጥቂት ሃሳቦች

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እና ምእመናን በሀገራችን ፖለቲካ ምን አይነት ሚና መጫወት አለብን የሚለው ጥያቄ ሰፊና ውስብስብ ነው። ከዚህ ጽሁፍ በዚህ ጉዳይ ላይ አንዳንድ መሰረታዊ የሚመስሉኝን ሃሳቦችን ማቅረብ እወዳለሁ።

1. በእምነታችን እግዚአብሔር ከሁሉም ቦታ በሁሉም ጊዜ በሁሉም ዘመን ይገኛል። እግዚአብሔር የሌለበት ስፍራ የለም። ይህ ማለት ዓለምን በተለምዶ «ዓለማዊ» እና «መንፈሳዊ» ብሎ መለየት አይቻልም። እግዚአብሔር በቤተሰባችን፤ በመስሪያቤታችን፤ በንግዶቻችን፤ በትምሕርትቤቶቻችን፤ በእስርቤቶቻችን፤ በፖለቲካችን፤ በሁሉም ቦታ አለ። ስለዚህ ለእምነታችን off limits የሆነ ቦታ የለም። ሊኖርም አይችልም። ግን ጥያቄው እንዴት ነው እምነታችንን የምናንጸባርቀው ነው! እውነት እምነታችንን እናንጸባርቃለን ወይንም ኑፋቄ፤ ሰላም እናንጸባርቃለን ወይንም አመጽ፤ ደግነት እናንጸባርቃለን ወይንም ክፋት?

2. ክርስቶስ ፍቅርና ሰላም ነውና የክርስትና በፖለቲካ ላይ ያለው አመለካከት ፍቅርና ሰላም መሆን አለበት። መፈለግ ያለብን ሰላምን የሚያሰፍን እና ፍኩ ነገር የማያስደርገን (do no harm) ፖለቲካ ነው። ሁሉ አካሄዳችን በነዚህ ሁለት መርህዎች ስር መሆን አለበት። ሁሉ አቋሞቻችን በነዚህ መርህዎች መፈተሽ አለባቸው። ይህን ወይንም ያንን ፖሊሲ ወይም ፖለቲካዊ ተግባር ይጽደቅ ወይንም ይፈጸም ስንል ይህ ፖሊሲ ወይንም ተግባር ሰላም ያመጣል ወይ እና ክፉ እንዳናደርግ ይከለክለናል ወይ ብለን መጠየቅ አለብን። 

3. በሃይማኖታችን አንድ እውነት አለ፤ ይህ እውነት የኦርቶዶክሳዊ እምነታችን ነው። በዚህ በሃይማኖታችን መደራደር አይቻልም። ግን ከሃይማኖት ውች ሁሉ ነገር አሻሚ ነው። የፖለቲካ አቋም፤ ፖሊሲ፤ አተገባበር ሁሉ ትክክል ሊሆን፤ ሊሳሳት፤ መስተካከል ሊኖረው ይችላል። ፍፁም እውነት የሆነ ፖለቲካ የለም። ፖለቲካ እንደ ማንኛውም ስራ ግብአሩን እና ውጤቱን መርምሮ ገምቶ የሚሰራ ነው። ስተት ሊኖር ይችላል፤ ስተት ይኖራል። ግምቶችም ግቦችም የተሳሳቱ ሊሆኑ ይችላሉ። ስለዚህ ክርስቲያኖች የፖለቲካ አቋምን እንደ ጣኦት እንዳንቆጥር በጣም መጠንቀቅ አለብን። «ሶሽያሊዝም»፤ «ዴሞክራሲ»፤ «ሚክስድ ኤኮኖምይ»፤ «ነጻ ገበያ»፤ «ንጹህ ኤነርጂ» ወዘተ ሁሉም ሊጠቅሙ ላይጠቅሙ ይችላሉ። ከእሴቶቻችን ጋር አወራርድን የሚሆነውን ወስደን የማይሆነውን ትተን መራመድ ነው። እንደ ሁኔታው፤ ጊዜው፤ እና ችግሩ አቋምና ተግባራችንን ማስተካከል። የተለየ አቋም ያለውን አለመውቀስ ልንሳሳትንችላለንና። ፖለቲካ ጣኦት አይደለም!

4. ትህትና (humility) አንዱ የሃይማኖታችን ዋና እሴት ነው። «የተሰበርውንና የተዋረደውን ልብ እግዚአብሔር አይንቅም።» የሃይማኖት አባቶቻችን ከድርሳናቶቻቸው ትህትና ላይ በጣም ያተኩራሉ። ክርስቲያን በማንኛውም ስፍራ ትህትናውን መጠበቅ አለበት በፖለቲካ ስፍራውም እንዲሁ። የፖለቲካ አቋም ስንወስድ ተሳስተን ይሆናል ብለን ማሰብ አለብን። ከላይ እንዳልኩት ፖለቲካ ጣኦት አይደለምና አቋሞቻችንን እንደ ፍፁም አርገን መውሰድ አንችልም። ትህትና የግድ ነው። የትህትና ተቃራኒ እብሪት ክፉ ነው።

5. ንስሐ ከእግዚአብሔር የምንገናኝበት አንዱ ዋና መንገድ ነው። አለ ንስሐ ክስቲያናዊ ኑሮ የለም። እንደምንሳሳት ማመን አለብን። ስንሳሳት ማወቅና ማመን አለብን። ከዛ ንስሐ መግባት አለብን። በፖለቲካው ዓለምም እንዲሁ። ክርስቲያኖች በአቋምም በአፈጻጻምም ልንሳሳት እንችላለን። ይህን መካድ ታላቅ ስህተት ነው ኦርቶዶክሳዊ አይደለም። የንስሐ ፖለቲካ ፍቱን ነው። እኛ ኦርቶዶክሳዊ ኢትዮጵያኖች ትህትና እና ንስሐ በምሳሌ እያሳየን ፖለቲካችንን የሰላምና ፍቅር ማድረግ እንችል ይሆናል።

6. «አንቻቻልም!» መቻቻል አሉታዊ ነው፤ የማንወደውን ግን አማራጭ የሌለንን ነገር ነው የምንችለው። እግዚአብሔር ተቻቻሉ ሳይሆን ተዋደዱ ነው ያለው። ስለዚህ ኦርቶዶክስ ክርስቲያን ሁሉንም ሰው ይወዳል ወይንም መውደድ አለበት። ሁሉንም ሃሳብ አይወድም፤ ሁሉንም ድርጊት አይወድም፤ ግን ሁሉንም ሰው ይወዳል። እንደ ክርስቲያኖች ይህንን የእግዚአብሔርን ፍቅር ማንጸባረቅ አለብን። 

7. ምሳሌ መሆን የክርስቲያን ዋና ተግባር ነው። ሰውን ማስተማር የምንችለው በስብከት ሳይሆን በምሳሌ ነው፤ ይህ መሰረታዊ ትህምሕርታችን ነው። «የመንፈስ ቅዱስን ጸጋ አግኝና ዙርያህ ያሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ይድናሉ» የሩሲያው ቅዱስ ሴራፊም እንዳስተማረን።

The Ethiopian Business Class Must Rise As A Political Power

Erring on the side of caution, we should assume that 29 years of institutionalized ethnic politics in Ethiopia has created significant 'facts on the ground'. From the political class down to the masses, ethnic nationalism has a following that cannot be ignored. It has become a political fact of life.

Unfettered ethnic nationalism both in theory and in practice (the institution of ethnic federalism) can be described as a conflict generating machine. In order to have a peaceful and productive political environment, ethnic nationalism must be curtailed and ethnic federalism must be altered to become a more pluralistic multicultural federalism, the type of which there are many successful examples throughout the world.

The task of reducing ethnic nationalist sentiment and moving from ethnic federalism towards multicultural federalism cannot be left to the federal government, the ruling Prosperity Party, and Prime Minister Abiy Ahmed alone. For two reasons: First, there is a significant concentration of ethnic nationalists both in the government, party, and deep state structures. Even with the departure of the TPLF and the arrests of prominent ethnic agitators, the fact is that in towns such as Shashemene, the executive, judiciary, and police are controlled by ethnic nationalists. There is also a strong ethnic nationalist presence in the Oromia wing of the ruling party. Remember the old saying about the OPDO being the OLF in disguise. Secondly, there is a degree of ethnic nationalism amongst the population especially in Oromia that cannot be ignored. The government and Prosperity Party must be careful not to antagonize this constituency. For these two reasons, the extent to which the government and party can act against ethnic nationalism using soft and hard power is limited. 

Given this, a political actor other than the government and ruling party has to step up to the plate in the struggle to reduce ethnic nationalism in Ethiopia. What political actor has the potential to do this? The masses, the intellectual class, and opposition political class have not shown any signs of being capable of political organization and action. They seem to be still weakened by over 45 years of Marxism, political revolution, and terror. This is evidenced by the fact that there has been no opposition political organization of any consequence for decades. There has been no mass political movement Ethiopia to speak of, except perhaps 'qerro', which has a significant ethnic nationalist element. So it is unlikely that the masses or opposition intellectual and political classes will be capable in the near future of creating a political movement that can work towards reducing ethnic nationalism.

There is another social class than in the near term can turn itself into a major political actor, and this social class is the new and rising business class. For two reasons. First, this class has both financial and intellectual resources. Second, and more importantly, it has the powerful invisible hand - its desire for  profit and wealth - as an incentive to work towards a stable and peaceful political environment. The only way the business class can make money and keep its wealth is by reducing ethnic nationalism and thereby bringing about a peaceful political environment. This is a strong incentive that the other social classes, such as the masses, intellectual or political elite cannot make use of. The business class, for the sake of its own survival and to protect its investments, must get politically involved and work towards reducing ethnic nationalism. We can only hope that business leaders understand this and begin the long and steady work of making the business class a political force.

The blueprint for the business class' political involvement is straightforward as it follows the same model used throughout the world from ancient times until today. Traditionally, the business class wields influences politics via soft power generated by money. It exercises influence via lobbying and marketing of various kinds,  by providing direct and indirect incentives to politicians, bureaucrats, civil society, businesses, and most importantly by creating institutions that work for its political aims, etc. The business class aims to become a permanent political influencer, not a single issue and one time lobby.

Let me give a practical example of what the actions of the business class lobby might look like. Let's take the case of Shashemene, which today has many of its government officials arrested as a result of their participation, directly or indirectly, in promoting ethnic violence and murder during the past year. To reduce ethnic nationalism in Shashemene, the entire governing structure would be targeted for influence and lobbying. In addition, influential institutions, such as organizations supporting local culture and traditions, empowering local youth in business activities, etc. would be established to give a safe and peaceful way to channel multiculturalism and economic aspirations without resorting to ethnic nationalism. These institutions would also help crowd out ethnic nationalist institutions and influence. In addition, institutions tertiary to the cause such as schools, hospitals, and businesses would be established to round out an all encompassing influencing structure. In the medium term, this work would result in attracting the populace into a more moderate political mindset, as well as tying the interests of politicians, merchants, students - all sectors of society - with moderate politics. In the long term, it will lead to the birth of a new moderate generation.

It may seem to some that the end of the TPLF means the end of ethnic nationalism and ethnic federalism. This view it seems to me is quite unrealistic. 30 years of institutionalized ethnic politics has created ethnic nationalism on the ground. The strong 'qerro' movement is an example of the result of this ethnic nationalism. This ethnic nationalism cannot be dealt with by the government alone, as the government is constrained by ethnic nationalists in its ranks, as well as ethnic nationalism in Oromia. The government needs the support of other political actors. Politicians, intellectuals, and the masses must tangible support the government to reduce ethnic nationalism. But more importantly, the social class with the most capacity, the business class, must establish itself as a political force and begin to tactfully use its enormous potential soft power in a campaign against ethnic nationalism. In this way, Ethiopia will move towards a less ethnic more peaceful political environment.

A Prudent Strategy for the Ethiopian Centre

I write this now because soon the TPLF will be history, and we will have to proceed with building a peaceful and stable Ethiopian political environment... Before the TPLF's recent acts of terrorism, many Ethiopia politicans and pundits that consider themselves centrists were attacking Prime Minister Abiy's administration for its inability to deal with ever increasing instances of ethnic cleansing, especially anti-Amhara ethnic cleansing, taking place throughout the country. Many of these politicians and pundits are now fully on side with Abiy on the issue of the TPLF insurrection.

A year and a half ago, I tried to makes sense of the (incessant) criticism of Prime Minister Abiy Ahmed and his government. Much of the criticism has to do with two points:

1. The federal and Addis Ababa government's real or perceived bias in favour of Oromos in handing out services and entitlements such as land, employment, etc.

2. The federal government's not preventing repeated instances of ethnic murder and ethnic cleansing of mostly Amharas but also others in Oromia, Benishangul, and SNNP regions.

Before I continue, I ask you to keep in mind the following quote: “When people realize things are going wrong, there are two questions they can ask. One is, ‘What did we do wrong?’ and the other is, ‘Who did this to us?’ The latter leads to conspiracy theories and paranoia. The first question leads to another line of thinking: ‘How do we put it right?’” Bernard Lewis

Of course, criticism has its place and is sometimes necessary. But the context has to be right. In today's Ethiopian political context, virulent criticism of Abiy to the point of advocating for his ouster (along with ethnic nationalists and the TPLF) simply does not make sense. Let me explain.

Fanning anti-Abiy sentiment can have one of two goals:

1. Creating a situation where Abiy steps down or is ousted from power.

2. Putting Abiy under pressure to do more to get rid of Oromo bias and stop ethnic cleansing.

Let's address the first goal. In a scenario where Abiy is ousted from power, it's of course important to consider who or what will step into the vacuum! Does the centre have any political organization or structure that is ready to take over power? The answer is clearly no. The centre has no party, no organization, no civic society, no deep state network that is ready to take over leadership of the country. In fact, in terms of organization and structure, the ethnic nationalists are much more organized than the centre. Thus, if Abiy is ousted from power, we will have a power vacuum which will be filled with chaos, and the ethnic nationalists will have the advantage over the centre. Clearly Abiy being forced from power goes against the interests of the centre. Those politicians and pundits who don't like his policies or execution of policies must first establish a viable alternative organization and power structure before advocating for Abiy's ouster. Otherwise it will be 1991 again.

The second goal seems more realistic, but it isn't... Undoubtedly, criticism from centre politicians and pundits puts pressure on Abiy. Along with the criticism from the public at large, which feels more and more vulnerable with the increasing incidents of ethnic cleansing. The question is how can he respond to this pressure. Is the pressure enough for Abiy to start doing more about Oromo bias and tackling ethnic cleansing? My answer is no. For two reasons. First, the ethnic extremism embedded in the OPDO has been passed on to the Prosperity Party's Oromia branch. From municipal mayors to police chiefs to rank and file civil servants all the way up to top party officials, there are various degrees of ethnic extremism. If one takes a town like Shashemene, the mayor, police chief, kebele and woreda officials, etc., are all some some shade or another of ethnic extremists. In a situation like this, Abiy cannot simply replace all of these officials. That would be politically dangerous. He has to make due with what he has. The second reason is that the ethnic extremists have organizations that are powerful and capable of troubling the government. They can inflict terror, ethnic cleansing, produce protests, sabotage, etc. Because of this, Abiy's government has to tread carefully in managing ethnic extremism, especially Oromo ethnic extremism. Expecting the government to be able to simply purge all ethnic extremists is unrealistic. For these two reasons, pressure from the centre on the Abiy government to put an end to Oromo bias and ethnic cleansing, though somewhat useful, cannot fix the problem. He simply cannot respond fully to such pressure.

So, if Abiy's ouster from power is not good for the centre, and if putting pressure on him is not that helpful, what can centre politicians and pundits do to bring about the desirable result of ending ethnic cleansing and reducing Oromo bias (the latter is not for me a very big issue - we should accept Oromo bias for the near future)? What centre politicians and pundits can do is start and focus on the difficult work of creating organizations, parties, lobbies, civil societies, and deep state networks that can exert real power in the country and counteract ethnic nationalism. This includes joining current institutions, including the government and the ruling party, and exerting influence from within. This is a critical aspect to the struggle.

It is only via a critical mass of organization that ethnic nationalism and radicalism can be tackled in a prudent and effective way, by the use of overwhelming and targetted soft power. The federal government alone cannot do this because ethnic nationalism is too embedded in government institutions and amongst the public. So I would expect our politicians and pundits to remove their focus from complaining about Abiy and his government, to building a centrist political and civic force that is able to peacefully, prudently, and effectively combat ethnic radicalism

The TPLF's Long Suicide

 "...the TPLF and, dare I say, a significant portion of the Tigrean elite is in the midst of an identity crisis imposed upon them by unfortunate historical circumstances. The advent of Marxism, the 1974 revolution, the Dergue's terrible misgovernance, etc., led to the birth of a TPLF with an outlook that stood firmly against the long term interests of Tigreans. Tigray, being a small, industrious, out-migratory region, stands to benefit from a citizenship based federalism - a multicultural and decentralized federalism but one in which the citizen, not ethnicity, is primary. Ethnic federalism goes completely against the interests of Tigray, because it results in Tigreans not being able to freely live and work outside their region. Yet the TPLF and many Tigrean intellectuals still support ethnic federalism!"

In 1991, the TPLF, a typically radical and stubborn Ethiopian Marxist party, instead of revising what was clearly a mistaken ideology, doubled down! It hoisted on Ethiopia an extremist and radical constitution, the type of which does not exist anywhere else in the world. But Meles Zenawi and co. had to govern, and to do so, they decided to concoct the impossible 'revolutionary democracy' ideology, which in essence depended solely on the TPLF being the sole power hegemon in Ethiopia.

The TPLF's assumption that it could remain the sole power in Ethiopia was of course completely unrealistic. Ethnic politics inflames ethnic tensions, and eventually the largest ethnic groups assert themselves against minorities, particularly against minorities that are viewed as being dominant or wealthy. This is inevitable. This brings us to the TPLF's second false assumption - that it could hold the Oromo and Amhara at bay by fueling their competition against each other. This was of course a pipe dream. The system set the TPLF up as not just a political target, but an ethnic target. And given the environment of ethnic competition or hate, the nature of the grievance would be deadly. Far deadlier than, say, class grievance. And that's what eventually happened. The "Oromo" and the "Amhara" ousted the "Tigray", as per the TPLF's constitution!

With the advent of the EPRDF's forced reform in 2018, the TPLF got a chance to, again, revise its old suicidal ideology in favour of one that benefitted its Tigray constituency. But it could not overcome its stubborn pride, a pride built upon a perceived military victory over the Dergue, and upon 27 years of ruling Ethiopia as a minority while lording it over all other political competitors. This is understandable. To expect the TPLF, which had its distorted mindset reinforced via political and economic success for decades, to change was and is unrealistic. Modern Ethiopia produces yet another unreformable political prodigal.

There are lessons to be learned from the story of the TPLF, and the most important point is that the lesson learner is not the TPLF but those at the centre of the Ethiopian political spectrum. The most important lesson, I think, is to always err on the side of moderation. The best, that is the most peaceful, politics requires moderation and self reflection, giving the benefit of the doubt to other points of view, and giving primacy to no ideology except peace. Let us at least learn something from the tragic story of the TPLF.

ድላችን ጦር ሜዳ ላይ እንዳይቀር

ህወሓት በጦር ሜዳ መሸነፉ የሚቀር አይመስለኝም። ጊዜ ይፈጅ ይሆናል፤ በርካታ ጉዳት ይደርስ ይሆናል፤ ግን የኢትዮጵያ መንግስት ህወሓትን ይቆጣጠረዋል። ትልቁ ጥያቄ ግን «ከዝያስ?» ነው። የፌደራል መንግስት ብቻውን በትግራይ ክልልም በመላው ኢትዮጵያም ሰላም ሊያሰፍን ይችላል ወይ?

የሚችል አይመስለኝም። የጠ/ሚ ዓቢይ አህመድ መንግስት ላለፉት ሁለት ዓመታት ከባድ የፖለቲካ ስራ ሰርቷል። መንግስቱ ብዙ ነገር ቢሳካለትም የቀሩት ችግሮች ብዙና ከባድ ናቸው። ሽብር፤ የዘር ጭቆና፤ ማፈናቀልና ግድያ ቀጥሏል። መንግስት እነዚህን ችግሮች እስካሁን ሊፈታ አልቻለም። (አንዳንዶች መንግስት እንኳን ሊፈታው የችግሩ አካል ነው ይባላል ግን ለኔ ይህ ስሜታዊነት ነው።)

መንግስት እነዚህን ችግሮች ለምን መፍታት አልቻልም ለሚለው ጥያቄ መልሴ ብቻውን ሊፈታው ከአቅሙ በላይ ነው ነው። መንግስት ችግሮቹን ለመፍታት የህዝብ ጠንካራ ስሜታዊ ሳይሆን ተግባራዊ ትብብር ያስፈልገዋል ግን ይህን እስካሁን በበቂ ደረጃ አላገኝም። 

የህዝብ ተሳትፎ አስፈላጊነትን ለመረዳት ያህል እስቲ የህወሓትን ትግል እንመልከት። የህወሓት አመራር፤ አባላት፤ የአባል አክስትና አጎት፤ አያት፤ ልጅ፤ ወዘተ ናቸው ለህወሓት የሚታገሉት!! ለዚህም ነው ስምንት ሚሊዮን ህዝብ ወክላለው የሚል ድርጅት ሀገር ሙሉን የገዛው እና ዛሬ የሀገር መንግስት ሊሞግት የቻለው። ሁላችንም የናውቀው ግን ለመናገር የሚያሳፍረን ነገር ነው። ሀውሓት ከጫካ እስከ መንግስት እስከ መቀለ ስደት በሄደበት ጉዞ ታላቅ የተቀናበረ የምሁራን፤ የሊሂቃን፤ የነጋዴና የህዝብ ድጋፍ ኖሮት ነው።

የጠ/ሚ ዓቢይ መንግስት ግን እንደዚህ አይነት የተቀነባበረ የተግባር ድጋፍ በበቂ ደረጃ የለውም። ላለፉት 50 ዓመታት ጣቅላላ የ«አንድነት» ፖለቲካ ጎራው እንደ ህወሓት ወይንም ሻቢያ ትልቅ የፖለቲካ «ማሺን» ኖሮት አያውቅም። ለዚህ ነው ህወሓት በቁጥር ትንሽ ሆኖ የአንድነት ጎራውን ለሰላሳ ዓመት በቀላሉ የተቆጣጠረው።

የአንድነት ፖለቲካ ጎራው ከዚህ ግድ መማር አለበት። የሀገር ህልውና ጉዳይ ነው፤ ካሁን ወድያ በመንግስት ብቻ መመካት አይቻልም። እንደ ህወሓት እና ሻቢያ በሁሉም የህብረተሰብ ክፍል የተሟላ የፖለቲካ ማሺን ያስፈልገዋል። ሁላችንም ከነ አክስት አጎቶቻችን በተናጠል ሳይሆን በተቀነባበረ መልኩ ተሳትፈን አብረን መስራት አለብን። በዚህ መንገድ ለአንድነትና ለሰላም ፖለቲካ ከታገልን ስኬታማ እንሆናልን። እንኳን ትናንሽ ተቀናቃኞች እንደ ህወሓት የዓለም ግዙፍ ሀገራትንም መቋቋም እንችላለን። አለበለዛ ለመንግስት ብቻ ትተነው የራሳችን ተሳትፎ በተናጥል የወሬ ድጋፍ መስጠት ከሆነ እድላችን አነስተኛ ነው የሚሆነው።

The Solution To The 'Weak Centre'

As I wrote in my previous blog post, it would normally take decades to recover from the damage - the generational loss - brought about by two revolutions. Given our political realities today, the debilitated Ethiopian political centre does not have decades to recover. It must strengthen and counter-balance the ethnic nationalist elite as soon as possible, in order to bring about any semblance of rationality and maturity to Ethiopian politics.

The shortest route of recover for the centre is for the wealthier classes, especially the business class, to assert itself in politics, but in purely a realpolitik manner. The main goal of course being less conflict and violence ridden politics. To achieve this goal, ethnic politics must be reduced - ethnic politics - especially ethnic federalism - is by theory and practice (28 years of it) and conflict and violence producing machine. Note here that it is not ethnic and local rights that need to be reduced, it is ethnic politics - I will say more on this later. What is realpolitik about this? It is of course in the strong interests of the business class that our politics moves away from ethnic strife! Peace, the ability to work and conduct business anywhere as first class citizens, security, etc., is what makes the business class more prosperous. An ethnic conflict ridden society on the other hand is a danger for business owners. So clearly, it is in the interests of the business class to work for a more united and less ethnically divided country.

Yes, it is in their interests, but is the Ethiopian business class capable of intervening successfully in politics? Of course, like all other segments of the elite, the business class has been decimated by revolution and is, for all intents and purposes, and upstart trading class. Nevertheless, its all we have. And it is wealthy. It has more than enough money to greatly influence politics. The top ten richest business owners in Addis Ababa can easily and without much pain create and fund think tanks, charities, media, political lobbies, and other influencing organizations to the amount of billions of birr. They have the money, but do understand the urgency and do they have the know-how? No, but they'll have to get it - soon. They stand to lose a lot if they continue to leave politics to the ideologues.

Here's a simple blueprint of how the business class can slowly begin to influence politics. The primary goal is a more peaceful politics.The main intermediate goal is achieving long lasting influence. This is done by creating charities (for cultivating a good relationship with the population), think tanks (to help rebuild a decent political elite), political lobbies (to influence politicians), and media. All these organizations should treat all political groups equally. Donations should be made to all, for specific peace building goals, of course. There should be as much as possible no discrimination, except perhaps against the most extreme political groups. The strategy should be 'make no enemies'. The political platform should be based on this, with two simple points: 1) All Ethiopians should be able to live as first class citizens everywhere and 2) Afan Oromo should become a national language - all federal services should be available in Afan Oromo and it should be taught in all educational institutions. No sloganeering against ethnic rights or even against ethnic nationalism. No silly equating ethnic nationalism with discrimination and racism. The approach should be empathetic and realistic, with a long term view of influence and snatching our politics away from violent ideologues.

This simple blueprint should allow the business classes to steadily increase their influence among political circles. In short order, politicians will be knocking at their door for more funds, and thus be willing to fulfill the business class' agenda, which is exactly what we want. Politicians will begin to be influence more by realpolitik than by ideology. This is fundamentally what will help transition our politics from violence to peace.